Không phải trường học rất tuyệt vời sao? Dù là nhồi nhét 13 môn vào 1 học kỳ, gặp đứa bạn thân mỗi ngày, ăn vụng trong lớp hay mua trà sữa lúc tan trường, mọi thứ đều cảm giác rất ổn đối với bạn. Có thể không phải ai cũng có khoảng thời gian đi học tuyệt vời nhưng không thể phủ nhận trường học là cái kho rộng lớn của kiến thức. 

Nhưng có một điều trường học không dạy bạn – đó là cuộc đời này vốn không ngọt ngào như ly trà sữa. Khoảnh khắc chúng ta tốt nghiệp cũng là lúc hiện thực ập xuống một cách xối xả và đầy ngỡ ngàng. Bạn nhận ra bạn chưa được trang bị đầy đủ cho thế giới ngoài kia, không có ai giảng giải cho bạn như lúc sửa đề thi cả. Trường học không dạy bạn cách băng qua đường, cách mặc cả, cách viết một email trang trọng khi xin việc, tầm quan trọng của việc giữ gìn vệ sinh chung, khi nào thì nên nói “không” và khi nào thì nên đi tìm sự giúp đỡ.

Vậy 12 năm đi học của bạn cô đọng lại được gì? Học sinh có thể học đến 13 môn học trong một niên khoá, từ các môn khoa học tự nhiên, xã hội đến đạo đức từ lúc chúng ta 6 tuổi. Tuy nhiên hệ thống giáo dục lại phát triển trên một đường lối duy nhất, chính là học thuộc lòng. Lối học này phát huy rất tốt ở những môn như công nghê, lịch sử, địa lý, giáo dục công dân; nhưng nó lại hạn chế tính sáng tạo trong những môn học khác. Không phải Việt Nam không đào tạo ra những con người với óc sáng tạo. Nhưng những môn học chính chuyên trong trường được dạy một cách khá cứng nhắc và quy củ, vô hình trung làm thiếu đi sự linh hoạt trong tư duy và phản biện.

Nếu chúng ta kể cho những học sinh ở nước khác, đặc biệt là ở Mỹ, chúng ta phải học thuộc lòng bảng tuần hoàn hoá học ở lớp 8, chắc họ sẽ cười bò trên sàn. Mà quả thật ngoại trừ những người theo ngành y hoặc nghiên cứu chuyên sâu, đa số chúng ta sẽ quên gần nửa bảng tuần hoàn hay những phản ứng hoá học sau khi ra trường, thậm chí là sau khi thi xong đã quên kha khá rồi.

Khi học sinh lớp 11 ở Mỹ hiếm khi học tới các loại hàm số khác, chúng ta lại vò đầu bứt tai với giải tích, môn mà tới giờ tôi vẫn mù mờ. Nếu không định hướng theo các ngành khoa học tôi không hiểu vì sao phải nhồi nhét quá nhiều các dạng toán vào chương trình học mà không rõ sẽ áp dụng được vào đâu trong đời thực. Đi mua trà sữa mỗi tháng thì chắc không cần phải tính toán cao siêu quá đâu hả? Cho dù bạn là kế toán cũng đã có Excel hay các phần mềm khác để làm việc. Công việc không đòi hỏi bạn phải giải những bài toán cao siêu!

Như thể 10 giờ trên trường mỗi ngày là chưa đủ, học sinh đủ mọi lứa tuổi còn được phụ huynh cho đi học thêm ngoài giờ. Nhớ hồi đó có mấy người bạn cùng lớp sau giờ học chưa kịp về nhà tắm rửa đã phi ngay đến 1 thậm chí là 2 lớp học thêm liên tù tì. Về đến nhà chả còn thời gian làm những việc khác. Tình trạng này cực kỳ phổ biến ở Việt Nam. Thực tế thì theo báo Thanh Niên, 75% phụ huynh đều cho con đi học thêm với lo sợ con sẽ không theo kịp ở trường. Có người còn tham vọng hơn là muốn con thi đậu vào trường chuyên lớp chọn mà cho con đi học ngày học đêm, họ không cân nhắc lắng nghe nguyện vọng hay hướng đi ngành nghề tương lai của con em họ.

Chúng ta bị lương bổng và chức vụ chi phối quá nhiều, đến mức quên việc cân nhắc môi trường giáo dục thích hợp cho mỗi cá nhân. Trường chuyên không phải là nơi duy nhất đào tạo một cá nhân. Kém may mắn ở kì thi tuyển sinh không có nghĩa kiến thức bạn thua kém người khác, chỉ đơn giản rằng đó có thể không phải là con đường dành cho bạn, và bạn làm tốt hơn ở những con đường khác, hơn là giải đề thi, hơn là phân tích hàm số. Làm sao để xây dựng được môi trường giáo dục linh hoạt phù hợp với từng cá nhân khác biệt nên là điều chúng ta quan tâm và suy nghĩ, thay vì bận tâm về điểm số hay xếp hạng.

Nhìn lại mới thấy, những điều trường học dạy cho ta thì ít, mà những điều trường học không dạy thì nhiều vô số kể. Trường học không hề dạy cho ta cách giao tiếp ứng xử thông thường, kỹ năng đàm phán, kỹ năng sinh tồn, cách quản lý và chi tiêu tiền bạc, vân vân và mây mây. Theo số liệu điều tra của Bộ Giáo dục và Đào tạo năm 2011, có đến 63% sinh viên thất nghiệp do thiếu kỹ năng nói chung. Bên cạnh đó, 83% sinh viên bị các nhà tuyển dụng đánh giá thiếu kỹ năng sống (thống kê của Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam). 

Có những cá nhân học trên trường rất giỏi, không khác gì con nhà người ta, nhưng khi ra đời lại chật vật với những vấn đề nhỏ như làm sao viết đơn xin việc hay trả lời các câu hỏi phỏng vấn mang tính chất thực tế. Họ loay hoay khi được hỏi điểm mạnh, điểm yếu của mình là gì hay nhìn thấy bản thân mình sẽ ở đâu trong vài năm sắp tới – điều mà đáng lẽ ai cũng nên nắm rõ. Căn bản, họ dành quá nhiều thời gian cho việc học, nhiều đến mức không còn thời gian để nhìn nhận xem mình là người như thế nào, và mình thực sự muốn gì trong đời.

Những cá nhân vừa tự tìm tòi chủ động học hỏi những kỹ năng mềm khi còn ngồi ghế nhà trường, vừa xuất sắc hoàn thành việc học nặng nề thì quả thật đáng nể. Nhưng điều đó không có nghĩa là bất kì học sinh nào đang ngồi trên ghế nhà trường ngoài kia cũng có đủ khả năng, điều kiện để được như vậy.

Họ có nhu cầu, đam mê, cuộc sống gia đình, xã hội và khả năng vô cùng đa dạng và khác nhau. Do đó, thay vì phí hoài thời gian của hàng triệu học sinh bằng cách nhồi nhét vô vàn kiến thức mà họ sẽ chẳng bao giờ dùng đến trong đời, trường học nên là nơi tạo điều kiện đẩy mạnh giảng dạy và luyện tập những kỹ năng mềm này cho học sinh.

Nếu trường học không thể dạy bạn những kỹ năng mềm để lăn lộn với thế giới bên ngoài thì hãy tự ra khỏi vùng an toàn của mình để tự trau dồi. Đừng chỉ co ro trong chiếc bong bóng của mình để rồi tự nhủ rằng thế giới là một nơi đầy đáng sợ. Đúng là quả thật vậy nhưng một khi ta tự tìm tòi học hỏi và cọ xát, ta sẽ tự thấy mình rắn rỏi hơn và sẵn sàng đương đầu với mọi thứ. Cuộc sống tràn đầy những điều ta chưa khám phá hết và cơ hội ở khắp mọi nơi cho những ai sẵn sàng dám thất bại, đứng lên, thử thách và nắm bắt chúng.


Nội dung: Uyên Nguyễn | Biên tập: Rosie | Thiết kế: Vy Lê
 

 

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.