Giữa một gian phòng khách bừa bộn vây quanh bởi những đứa trẻ ồn ào, Marie Kondo nhẹ nhàng ngồi xuống từ tốn gấp chiếc áo phông nhăn nheo thành một hình chữ nhật nhỏ. Khuôn mặt tràn đầy sự khoan dung của cô luôn thường trực một nụ cười suốt buổi trò chuyện với khách hàng của mình. Càng nghe lời cô nói, khuôn mặt của cặp vợ chồng nọ càng bừng sáng đầy ngạc nhiên như thể đang được diện kiến vị cứu tinh của đời họ.

Từ hiện tượng Marie Kondo…

Đầu năm 2019 chứng kiến ​sự nổi lên mạnh mẽ của cái tên Marie Kondo, người được cho là bậc thầy dọn dẹp người Nhật và hiện đang gây bão trên mạng xã hội với chương trình Netflix của riêng cô mang tên Tidying up. Người xem được chứng kiến cô đi chu du khắp nước Mỹ và giúp các gia đình dọn dẹp nhà cửa của họ. Nghe qua thì có vẻ như một nhiệm vụ đơn giản và chẳng ai thích làm, nhưng người phụ nữ này lại mang đến nhiều yếu tố đặc biệt hơn bạn nghĩ. Trong một khoảng thời gian ngắn, hơn bốn triệu bản của cuốn sách do cô chấp bút với tựa The Life- Changing Magic of Tidying Up (Tạm dịch Nhiệm Màu Cuộc Sống Bằng Việc Dọn Dẹp) được tẩu tán tại châu Á, và việc gì cũng có lý do của nó.

Vậy điều gì đặc biệt về người phụ nữ có vẻ ngoài đầy ngọt ngào này? Chiến thuật dọn dẹp của cô xoay quanh một từ đơn giản nhưng sâu sắc: joy (niềm vui). Cô ấy hướng dẫn các tín đồ của mình từng bước làm thế nào để loại bỏ những thứ không còn mang đến niềm vui cho họ, bởi lẽ một trong nhiều lý do tại sao ngôi nhà của chúng ta quá bừa bộn và chật chội chính là vì chúng ta chi tiêu quá nhiều, mua sắm quá nhiều nhưng lại từ chối việc để một thứ gì đó ra đi. Khi bạn cầm một món đồ trên tay mà không còn cảm thấy pháo hoa bùng nổ bên tai, tiếng chim hót líu lo hay tiếng nhạc vang lên bên tai, thì cũng có nghĩa là bạn không có lý do gì để giữ nó. Nói vậy  nghe có vẻ hơi cường điệu, nhưng những gì Kondo muốn truyền đạt là nếu một món đồ không còn mang lại cho bạn niềm vui hay mang lại những ký ức tốt đẹp, thì đã đến lúc để nó đi với lòng biết ơn và sự thanh thản.

d43fc4f959fbb685a11008a86cb97014

Cô ấy biến một nhiệm vụ tưởng chừng rất đỗi bình thường bình mà đa số ai cũng tìm cách né tránh lên một tầm cao khác và giải tỏa niềm khát khao sự đơn giản, gọn gàng trong mỗi con người. Ngay cả khi bạn cảm thấy cuộc sống của mình bị đảo lộn hoặc sụp đổ, chỉ cần ngồi xem Kondo gấp quần áo cũng đã đủ làm bạn cảm thấy thỏa mãn như khi xem những video nấu ăn hay vẽ vời khắp internet, bởi lẽ những gì cô ấy làm có một sức mạnh rất đặc biệt. Nó lấp đầy hai thứ đang thiếu sót trong cuộc sống bộn bề lo toan của bạn – đó chính là trật tự và tổ chức.

…đến câu chuyện về văn hoá tiêu dùng

Thật không may, chúng ta đang sống trong thời đại mà từ lúc chúng ta mở mắt vào buổi sáng cho đến khi ngủ thiếp đi, ta đều bị “tấn công” ồ ạt bởi một lượng thông tin và quảng cáo vô cùng dày đặc.

ap_rami_niemi_retail_news_2x

Bất cứ nơi nào bạn đi, bạn đều được khuyến khích chi tiêu nhiều hơn, từ quảng cáo trên phương tiện truyền thông xã hội, báo đài, TV cho đến cửa hàng tạp hóa gần nhà, mọi trung tâm mua sắm, trường học hay ngay cả nơi làm việc của bạn. Đến cả mấy bài đăng Instagram và FaceBook nhìn qua thì có vẻ là bình thường nhưng thực chất là đang PR ngầm cho một sản phẩm nào đó của mấy cô em nhà Kardashians hay các diễn viên yêu thích của bạn cũng vậy. Dường như tất cả mọi người đều đang cố gắng bán cho bạn một cái gì đó.

Để duy trì một nền kinh tế lành mạnh thì tất nhiên là việc tiêu dùng và sản xuất đi đôi với nhau là tối quan trọng. Nhưng hai yếu tố này chỉ nằm ở mức lành mạnh khi chúng được giữ ở mức cân bằng. Ngày nay, bạn càng cần, họ càng bán nhiều; và họ càng bán, bạn càng cần nhiều hơn. Chu kỳ đó cứ như không bao giờ kết thúc, và hậu quả nó để lại chính là một đống quần áo khổng lồ trong tủ quần áo của bạn, những cuốn sách đầy bụi hay mấy món đồ linh tinh ẩn nấp đâu đó nơi góc khuất trong nhà bạn – những thứ vốn đã không được đụng đến từ lâu.

e05ae6f90b3c067dfd6613b1e31284e1

Đối với một số người, mua sắm là một cách để đối phó với sự buồn chán và những cảm xúc tiêu cực. Theo tác giả Edward M. Tauber, người tiêu dùng có xu hướng mua sắm để tìm kiếm sự đa dạng, cảm giác tự hài lòng, theo đuổi xu hướng, lấp đầy không gian và kích thích các giác quan. Do đó mua sắm là một trong những hoạt động giải trí phổ biến nhất đối với hầu hết chúng ta, đặc biệt là phái đẹp. Nói không phải đùa chứ, có một loại người mà hễ cảm thấy vui, họ lại đi mua sắm; khi họ buồn, họ mua sắm cho đến khi nỗi buồn của họ đi; khi họ đau lòng, họ mua sắm để chữa lành thương. Mua sắm không chỉ thể hiện một lối thoát khỏi sự nhàm chán của cuộc sống hàng ngày, mà nó còn cho bạn sự linh hoạt bạn cần. Đặc biệt đối với những ai sống ở những thị trấn nhỏ yên bình nơi các hoạt động giải trí rất hạn chế, một trong số ít lựa chọn vui chơi giải trí mà họ có chính là đi mua sắm.

Một điều nguy hiểm hơn nữa là, xã hội của chúng ta thường hay nhìn nhận việc sở hữu nhiều tài sản như một cách khẳng định sự thành công của một người. Một người càng sở hữu nhiều thì chứng tỏ người đó lại càng sung túc và hạnh phúc. Cách suy nghĩ này cũng khuyến khích chúng ta mua đồ nhiều hơn, như một cách truyền tải thông điệp khẳng định bản thân cũng như thể hiện cái tôi, bản sắc của mình trước người khác.

Tuy nhiên, cái gì cũng có cái giá của nó. Một trong những hình ảnh phổ biến nhất mà chúng ta bắt gặp trong chương trình của Marie Kondo, chính là rác. Đó là chưa nói đến mức độ thiệt hại trong tài khoản ngân hàng, không gian sống và môi trường tự nhiên của chúng ta. Bạn cứ lấp đầy mãi không gian sống của mình với nhiều thứ, nhưng cho đến khi ngôi nhà của bạn không còn có thể chứa chúng, hay theo cách nghĩ của Marie Kondo, bạn không còn tìm thấy niềm vui từ chúng nữa, lựa chọn cuối cùng chính là vứt chúng ra ngoài môi trường.

Nói ra điều này thì nghe có vẻ như tôi đang giáo điều, nhưng phải nói rằng, chúng ta chưa từng chứng kiến một thế hệ nào quan tâm đến môi trường đến thế, ấy vậy mà cũng chưa từng chứng kiến một thế hệ nào mà thói quen tiêu dùng lại cũng mất kiểm soát như hiện nay. Chẳng lạ gì khi thế giới mà ta đang sống ngày một chìm trong đống rác ngày càng lớn, khi rác trở thành một vấn đề toàn cầu và liên tục được đề cập trên báo đài cứ mỗi dăm ba tuần.

Sửa từ gốc, không phải ngọn

Dân gian có câu, phòng bệnh hơn chữa bệnh. Do đó, nếu không muốn phải oằn mình trong việc dọn dẹp hay tiếc hùi hụi khi phải vứt quá nhiều thứ đi, thay đổi trong cách tiêu dùng mới là điều quan trọng là cần thiết hơn cả.

86edf350c50f442614f3aaa029f920cb

Phải thừa nhận rằng, mua sắm có một sức cám dỗ rất mạnh mẽ. Chỉ cần tưởng tượng đến việc dạo trên chiếc áo khoác mới toanh của bạn, chụp một tấm hình và nhận được rất nhiều lời khen từ mọi người đã đủ khiến bạn muốn lên mạng ngay lập tức và mua đồ rồi. Nhưng suy cho cùng, cái gì cần sửa phải được sửa.

Nếu bạn là một người đam mê thời trang và thích mua sắm theo mùa, bạn có thể bắt đầu xem xét đầu tư vào các mặt hàng thiết thực hơn và có thể được sử dụng cho các mùa và dịp khác nhau. Trước khi bạn quyết định tự tin đi đến quầy thu ngân với chiếc áo mà bạn đã suy nghĩ từ lâu, hãy tự hỏi nếu bạn thực sự cần nó và bạn sẽ thực sự mặc nó bao nhiêu lần. Tôi biết rằng nói thì dễ hơn làm, nhưng hãy thử nghĩ về nó theo cách này: thay vì tiêu tiền vào những thứ hữu hình cuối cùng sẽ được chất đống khắp nhà bạn, đầu tư vào những thứ vô hình sẽ không làm lộn xộn bất kỳ không gian nào, chẳng hạn như đi du lịch, khóa học nghề, hoạt động giải trí (không bao gồm mua sắm tất nhiên), tùy bạn chọn.

Thay đổi thì lúc nào cũng mất nhiều thời gian và hành vi tiêu dùng không phải là thứ có thể thay đổi sớm chiều. Nhưng những gì bạn có thể làm sau khi đọc bài viết này đó là suy nghĩ hai lần, ba lần hoặc thậm chí mười lần trước khi mua hàng.

Bạn luôn có thể nhấc máy gọi Marie Kondo đến dọn nhà cho bạn hay ngồi ngâm cứu chương trình Netflix của cô ấy, nhưng để dọn dẹp nghiêm túc cái mê cung đồ đạc đang hiện hữu trong nhà bạn, thì chỉ có bạn mới có khả năng ngăn chặn mớ hỗn độn đó hình thành ngay từ đầu.

 

Content: Uyen Nguyen | Edit: Rosie | Visual design: Vy Le

Images from Internet.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.